Gwarancja ubezpieczeniowa biura podróży: jak liczy się sumę i co dostaje podróżny

To poradnik, a nie porada prawna ani podatkowa. Konkretną sumę gwarancji liczy się z gwarantem, a konkretną sprawę prowadzi prawnik albo księgowy.

Krótka odpowiedź: suma gwarancji nie jest stałą kwotą, lecz procentem zadeklarowanego rocznego przychodu, z minimum wyrażonym w euro. Procent i minimum zależą od dwóch rzeczy naraz: gdzie i jakim transportem organizujesz imprezy, oraz kiedy i ile pobierasz przedpłat. Im wcześniej bierzesz pieniądze od podróżnych i im większą ich część, tym wyżej idzie i procent, i kwota minimalna.

Pod gwarancją stoją jeszcze dwa funduszowe piętra: Turystyczny Fundusz Gwarancyjny, który dopłaca, gdy gwarancja nie wystarczy, i Turystyczny Fundusz Pomocowy, który dotyczy czegoś innego, nie niewypłacalności.

Cztery formy zabezpieczenia

Artykuł 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych wymienia:

1. gwarancję bankową albo gwarancję ubezpieczeniową, zgodnie ze wzorem formularza i przepisami o minimalnej sumie gwarancji;
2. umowę ubezpieczenia na rzecz podróżnych, z własnym rozporządzeniem o minimalnej sumie ubezpieczenia;
3. umowę o turystyczny rachunek powierniczy z przyjmowaniem wpłat wyłącznie na ten rachunek, dopuszczalną tylko wtedy, gdy imprezy albo powiązane usługi są świadczone wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4. terminowe wpłaty składek na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny, które są obowiązkowe zawsze, obok jednej z form z punktów 1 do 3.

Od 1 lipca 2026 r. art. 7 ust. 2a pozwala złożyć zabezpieczenie z kilku gwarancji o jednostkowych sumach niższych niż minimum, jeżeli ich suma łączna jest nie niższa niż minimum ustawowe, jeden z gwarantów jest wskazany w treści gwarancji jako podmiot z art. 16 ust. 2, a wszystkie obejmują ten sam okres. Artykuł 7 ust. 2b dodaje wtedy obowiązek informowania podróżnych o wszystkich obowiązujących gwarancjach i o tym, do kogo kierować roszczenia.

Zabezpieczenie obejmuje podróżnych bez względu na ich miejsce zamieszkania, miejsce rozpoczęcia podróży i miejsce sprzedaży imprezy, a także bez względu na państwo siedziby podmiotu zapewniającego ochronę (art. 7 ust. 3).

Jak ustala się kwotę

Podstawą jest rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 grudnia 2017 r. o minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej, w tekście jednolitym z 2021 r. Działa to tak:

Krok pierwszy: rodzaj działalności. Paragraf 2 dzieli działalność na 13 zakresów, od organizowania imprez w państwach europejskich z załącznika i pozaeuropejskich z przewozem czarterowym lotniczym, przez imprezy bez usługi transportowej, aż po ułatwianie nabywania powiązanych usług u sąsiadów Polski i w kraju. Jeśli prowadzisz działalność w więcej niż jednym zakresie, sumę ustala się na poziomie najwyższej wartości procentowej lub kwotowej (§ 4).

Krok drugi: polityka przedpłat. Dalsze paragrafy przypisują temu samemu zakresowi inny procent, zależnie od tego, kiedy i ile bierzesz z góry. Dla zakresu najdroższego, czyli imprez z przewozem czarterowym lotniczym, wygląda to tak:

Za przedpłatę uznaje się każdą wpłatę podróżnego na poczet przyszłej imprezy albo powiązanej usługi (§ 10). Zaliczka 20 procent rok przed wyjazdem to też przedpłata.

Dla zakresów tańszych kwoty spadają wyraźnie: przy imprezach w krajach mających lądową granicę z Polską i w Polsce, bez usługi transportowej, minimum wynosi od równowartości 1150 euro przy wpłatach po realizacji do 3750 euro przy przedpłatach powyżej 180 dni, a przy ułatwianiu nabywania powiązanych usług w tym samym zakresie od 600 do 1900 euro.

Krok trzeci: przychód. Rocznym przychodem jest przychód wyłącznie z organizowania imprez turystycznych, w tym ten, w którego uzyskaniu pośredniczą agenci, deklarowany na kolejnych 12 miesięcy, na które ma być zawarta gwarancja (§ 3 ust. 1). I jest zapadka: deklarowany przychód nie może być niższy niż przychód osiągnięty w roku obrotowym poprzedzającym zawarcie gwarancji (§ 3 ust. 3). Jeśli w trakcie obowiązywania gwarancji przekroczysz zadeklarowany przychód, minimalną sumę podwyższa się proporcjonalnie (§ 13).

Krok czwarty: kurs. Kwoty w euro przelicza się po średnim kursie euro ogłoszonym przez NBP po raz pierwszy w roku, w którym gwarancja została zawarta (§ 14). Nie po kursie z dnia zawarcia.

Jeśli dopiero zaczynasz działalność

Tu nie ma procentu, bo nie ma przychodu. Paragraf 8 ustala kwoty sztywne dla rozpoczynających działalność: równowartość 250 000 euro dla imprez z przewozem czarterowym lotniczym, 90 000 euro dla imprez pozaeuropejskich innym transportem, 50 000 euro dla imprez europejskich innym transportem niż czarter lotniczy, 25 000 euro dla imprez europejskich bez usługi transportowej, 7500 euro u sąsiadów Polski i w kraju z transportem, 3750 euro bez transportu.

Paragraf 9 obniża to o połowę albo więcej dla tych, którzy przyjmują wpłaty wyłącznie po realizacji imprezy: 125 000 euro przy czarterze lotniczym, 45 000 euro przy imprezach pozaeuropejskich innym transportem, 12 500 euro przy imprezach europejskich bez transportu, 950 euro przy ułatwianiu nabywania powiązanych usług w kraju i u sąsiadów bez transportu.

W drugim roku działalności suma nie może być niższa niż w roku poprzednim (§ 11). A kto wykreślił się z rejestru na własny wniosek i wrócił przed upływem 3 lat, nie może mieć sumy niższej niż w roku wykreślenia (§ 12).

Ile za taką gwarancję weźmie bank albo ubezpieczyciel, nie jest nigdzie opublikowane. To cena oferty, nie stawka urzędowa, i zależy od twoich sprawozdań finansowych. Każda liczba podana tu jako „koszt gwarancji” byłaby wymyślona.

Dwa fundusze, dwa różne problemy

Oba są wyodrębnionymi rachunkami w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i oba obsługuje UFG. W ustawie pojawia się jeszcze trzeci, Turystyczny Fundusz Zwrotów z art. 15kb ustawy covidowej, jako fundusz zwrotów z okresu pandemii.

Składka na TFG jest naliczana w wysokości nie wyższej niż 30 zł od podróżnego (art. 36 ust. 1), a taki sam pułap obowiązuje dla TFP (art. 15kc ust. 5). Faktyczne stawki ustalają rozporządzenia z 22 grudnia 2020 r.:

Dla ułatwiania nabywania powiązanych usług turystycznych rozporządzenie o TFG ma osobną tabelę, ze stawkami od 0 zł do 7 zł w zależności od zakresu i od tego, czy wpłaty są przyjmowane po realizacji. TFP dotyczy wyłącznie umów o udział w imprezie turystycznej.

Składkę przekazuje się razem z deklaracją do 21. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który jest należna (art. 37 ust. 1). Składka przekazana na Fundusz nie podlega zwrotowi; przy odwołaniu imprezy z powodu zbyt małej liczby zgłoszeń, zmianie liczby podróżnych albo odstąpieniu podróżnego od umowy podlega zarachowaniu na poczet następnych składek (art. 36 ust. 4).

Co dostaje podróżny, gdy organizator upadnie

Kolejność jest ustawowa i warto ją znać, bo pokazuje, kto dzwoni do kogo.

1. Oświadczenie o niewypłacalności. Organizator przekazuje marszałkowi województwa oświadczenie o treści podanej w art. 13 ust. 1 pkt 1, wykaz niezrealizowanych umów z numerami telefonów podróżnych oraz dane pilota lub osoby sprawującej opiekę nad podróżnymi. Gdy nie da się uzyskać oświadczenia, a okoliczności w oczywisty sposób wskazują na niewypłacalność, marszałek sam występuje do gwaranta o wypłatę środków bezpośrednio podróżnym (art. 13 ust. 2).
2. Powrót do kraju. Marszałek województwa albo upoważniona przez niego jednostka prowadzi działania związane z organizacją powrotu podróżnych, jeżeli organizator wbrew obowiązkowi go nie zapewnia (art. 14 ust. 1). Treść gwarancji musi zawierać upoważnienie dla marszałka do wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na ten cel (art. 14 ust. 2).
3. Gwarancja płaci pierwsza. Z zabezpieczenia pokrywane są koszty kontynuacji imprezy albo powrotu, zwrot wpłat za niezrealizowaną imprezę i zwrot części wpłat za niezrealizowaną część (art. 7 ust. 1 pkt 1).
4. TFG dopłaca. Jeśli zabezpieczenie nie wystarczy na powrót, marszałek występuje do UFG o wypłatę środków z TFG, a UFG wypłaca je niezwłocznie (art. 20 ust. 2 i 3). Jeśli nie wystarczy na zwroty, gwarant przekazuje UFG i marszałkowi wyliczenie kwot brakujących w stosunku do każdego podróżnego oraz zgłoszenia tych podróżnych, a UFG wypłaca im należne kwoty (art. 21).
5. UFG szuka pieniędzy u organizatora. Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu przysługuje roszczenie do masy upadłości o zwrot wypłaconych środków (art. 34 ust. 6), a także prawo dochodzenia zwrotu od przedsiębiorcy, który po złożeniu oświadczenia o niewypłacalności dalej wykonuje działalność (art. 34 ust. 5).

Maksymalna wypłata to w praktyce to, co podróżny wpłacił, plus koszty powrotu. Ustawa nie obiecuje odszkodowania za zepsute wakacje z tytułu niewypłacalności, tylko zwrot i powrót.

Voucher zamiast zwrotu, od 2026 roku

Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. (Dz. U. poz. 1006) dodała art. 47a i 47b. Jeżeli minister właściwy do spraw turystyki wyda komunikat z art. 15kc ust. 14 ustawy covidowej, a impreza nie odbędzie się z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, organizator może za zgodą podróżnego przyznać voucher turystyczny. Warunki są w ustawie: wartość nie niższa niż wpłacona kwota, ważność rok od wyrażenia zgody z możliwością przedłużenia o kolejny rok za porozumieniem stron, a środki odpowiadające tym wpłatom są objęte zabezpieczeniem finansowym organizatora obowiązującym w dniu zawarcia umowy. Voucher niewykorzystany w terminie oznacza zwrot wpłaty w 14 dni (art. 47b).

Źródła

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej wymaganej w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1357), paragrafy 2 do 14; odczytane w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl, ELI) 5 października 2026 r. Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 925, art. 7, 13, 14, 20, 21, 33 do 37; odczytana 5 października 2026 r. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie tej ustawy, Dz. U. z 2026 r. poz. 1006, art. 47a i 47b; odczytana 5 października 2026 r. Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 764, art. 15kb i 15kc; odczytana 5 października 2026 r. Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości składki na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny (Dz. U. z 2020 r. poz. 2372) oraz rozporządzenie tego samego ministra z tego samego dnia w sprawie określenia wysokości składki na Turystyczny Fundusz Pomocowy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2379); oba odczytane 5 października 2026 r.

Czego nie podajemy, bo nie jest publikowane: ceny gwarancji u banku lub ubezpieczyciela, oraz aktualnego stanu środków TFG i TFP. UFG przekazuje kwartalną informację o stanie Funduszu ministrom (art. 38 ust. 1), ale nie jest to stawka, którą można wpisać do kalkulatora.

Przychód bez magazynu

Gwarancja i składki istnieją dlatego, że biuro trzyma pieniądze podróżnych przed wyjazdem. Warto więc wiedzieć, która sprzedaż tego problemu nie ma. Łączność podróżnego na miejscu jest sprzedażą osobną: bez zapasów, bez przedpłaty, która wymagałaby zabezpieczenia.

Jak to działa, pokazuje program dla biur podróży. Podstawy opisuje jak otworzyć biuro podróży.

Szybkie odpowiedzi

Ile wynosi gwarancja ubezpieczeniowa dla biura podróży?

Nie ma jednej kwoty. Dla działającego organizatora to procent zadeklarowanego rocznego przychodu z minimum w euro, zależny od zakresu działalności i polityki przedpłat: przy imprezach z czarterem lotniczym od 6 procent i 74 500 euro przy wpłatach po realizacji, do 20 procent i 250 000 euro przy przedpłatach powyżej 30 procent ceny pobieranych ponad 180 dni przed wyjazdem. Dla rozpoczynających działalność obowiązują kwoty sztywne z paragrafów 8 i 9 rozporządzenia, od 950 euro do 250 000 euro.

Czym różni się Turystyczny Fundusz Gwarancyjny od Turystycznego Funduszu Pomocowego?

TFG uruchamia się przy niewypłacalności organizatora i tylko wtedy, gdy środki z zabezpieczeń finansowych okażą się niewystarczające (art. 35 ust. 1 ustawy). TFP dotyczy zwrotów dla podróżnych, gdy impreza nie odbyła się z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności uznanych komunikatem ministra (art. 15kc ust. 14 ustawy covidowej). Oba są wyodrębnionymi rachunkami w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym, a składka na każdy z nich nie może przekroczyć 30 zł od podróżnego.

Co dostaje podróżny, gdy biuro podróży upadnie?

Pokrycie kosztów powrotu do kraju i zwrot wpłat za niezrealizowaną imprezę albo jej część (art. 7 ust. 1 pkt 1). Powrót organizuje marszałek województwa, jeżeli organizator tego nie zapewnia (art. 14 ust. 1), płaci gwarant, a gdy jego środki nie wystarczą, brakujące kwoty wypłaca podróżnym Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ze środków TFG (art. 20 i 21).