Impreza turystyczna: definicja z ustawy, powiązane usługi turystyczne i obowiązki każdej z tych form
Kiedy sprzedaż staje się imprezą turystyczną w rozumieniu ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, czym są powiązane usługi turystyczne i jakie obowiązki wiążą się z jedną i z drugą formą.
To poradnik dla osób, które sprzedają wyjazdy, a nie hasło do krzyżówki. Nie jest to porada prawna: konkretną konstrukcję oferty ocenia prawnik.
Krótka odpowiedź: imprezą turystyczną jest połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, jeżeli spełniony jest jeden z warunków z art. 5 ust. 1 ustawy. Jeśli te same dwie usługi są objęte odrębnymi umowami z różnymi dostawcami, a ty tylko ułatwiasz ich nabycie, to zwykle nie impreza, lecz powiązane usługi turystyczne. Różnica nie polega na liczbie usług, bo w obu przypadkach jest ich co najmniej dwie. Polega na tym, kto zawiera umowę i kto odpowiada za wykonanie.
To rozróżnienie decyduje o całym pakiecie obowiązków, od wpisu do rejestru po odpowiedzialność za udaną albo nieudaną wycieczkę.
Czym jest usługa turystyczna
Zacznijmy od klocków. Artykuł 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. wymienia cztery rodzaje usług turystycznych:
- przewóz pasażerów;
- zakwaterowanie w celach innych niż pobytowe, które nie jest nieodłącznym elementem przewozu pasażerów;
- wynajem pojazdów samochodowych lub innych pojazdów silnikowych;
- inna usługa świadczona podróżnym, która nie stanowi integralnej części usług z trzech punktów powyżej.
Słowo „różnych” w definicji imprezy odnosi się do tych czterech rodzajów. Dwa noclegi w dwóch hotelach to nadal jeden rodzaj usługi.
Kiedy dochodzi do utworzenia imprezy turystycznej
Imprezą turystyczną jest połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, spełniające warunki z art. 5 ust. 1 (art. 4 pkt 2). Te warunki to dwie grupy.
Grupa pierwsza, art. 5 ust. 1 pkt 1. Usługi zostały połączone przez jednego przedsiębiorcę turystycznego, w tym na prośbę podróżnego lub zgodnie z jego wyborem, przed zawarciem umowy obejmującej wszystkie usługi. To klasyczny pakiet, także pakiet układany „pod klienta”.
Grupa druga, art. 5 ust. 1 pkt 2. Niezależnie od tego, czy zawarto odrębne umowy z dostawcami, usługi są:
| Litera | Przesłanka |
|---|---|
| a | nabywane w jednym punkcie sprzedaży i wybrane, zanim podróżny zgodził się dokonać zapłaty |
| b | oferowane lub sprzedawane po cenie obejmującej wszystkie usługi albo po cenie całkowitej, lub gdy jedną z tych cen obciążany jest nabywca |
| c | reklamowane lub sprzedawane przy użyciu określenia „impreza turystyczna” lub podobnego |
| d | łączone po zawarciu umowy, na podstawie której podróżny został uprawniony do wyboru spośród różnych rodzajów usług turystycznych |
| e | nabywane od odrębnych przedsiębiorców za pośrednictwem powiązanych procesów rezerwacji online, w których przedsiębiorca z pierwszej umowy przekazuje innemu imię i nazwisko podróżnego, adres e-mail oraz szczegóły płatności, a umowa z tym innym zostaje zawarta najpóźniej 24 godziny po potwierdzeniu rezerwacji pierwszej usługi |
Litera c jest tą, na której najłatwiej się potknąć przez nieuwagę marketingu: samo nazwanie oferty „imprezą turystyczną” albo określeniem podobnym tworzy imprezę, nawet jeśli konstrukcja prawna była inna. Litera e jest tą, na której potyka się integracja systemów: przekazanie danych płatniczych partnerowi w ciągu doby zamienia dwie rezerwacje w jedną imprezę i czyni z ciebie organizatora (art. 4 pkt 8 wprost obejmuje przedsiębiorcę, który przekazuje dane zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e).
Wyjątek 25 procent, czyli kiedy druga usługa się nie liczy
Artykuł 5 ust. 2 mówi, że do utworzenia imprezy nie dochodzi, mimo spełnienia tych przesłanek, gdy z jednym rodzajem usługi z liter a, b albo c połączono jedną lub kilka „innych usług” z litery d, które:
- stanowią mniej niż 25 procent łącznej wartości połączonych usług i nie są reklamowane jako istotny element połączenia ani nie są istotnym elementem z innych przyczyn, albo
- zostały wybrane i nabyte po rozpoczęciu realizacji usługi z liter a, b albo c.
Czyli: nocleg plus bilet do muzeum za 3 procent ceny to nie impreza, chyba że sprzedajesz to jako „wyjazd z biletem do muzeum”. Ten sam bilet wart 30 procent ceny już imprezę tworzy. Ten próg procentowy jest rozwiązaniem polskiej ustawy i warto go znać na pamięć, bo nie jest oczywisty dla nikogo, kto zna tylko dyrektywę.
Czym są powiązane usługi turystyczne
Powiązane usługi turystyczne to niestanowiące imprezy turystycznej połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych nabytych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, objęte odrębnymi umowami z dostawcami poszczególnych usług, spełniające warunki z art. 6 ust. 1 (art. 4 pkt 5).
Do ich utworzenia dochodzi, gdy przedsiębiorca turystyczny ułatwia podróżnym nabywanie usług turystycznych:
- przy okazji jednej wizyty lub kontaktu z jego punktem sprzedaży, z możliwością dokonania wyboru i zapłaty odrębnie za każdą usługę (art. 6 ust. 1 pkt 1), albo
- w sposób ukierunkowany od innego przedsiębiorcy, w zakresie co najmniej jednej dodatkowej usługi turystycznej, jeżeli umowa z tym przedsiębiorcą zostanie zawarta najpóźniej 24 godziny po potwierdzeniu rezerwacji pierwszej usługi (art. 6 ust. 1 pkt 2).
Ten sam wyjątek 25 procent obowiązuje tu w art. 6 ust. 2.
Zwróć uwagę, gdzie leży granica między art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e i art. 6 ust. 1 pkt 2. W obu jest okno 24 godzin i w obu jest drugi przedsiębiorca. Imprezę tworzy przekazanie danych podróżnego, w tym szczegółów płatności. Bez tego przekazania jest to ukierunkowane ułatwianie, czyli powiązane usługi. Jedno pole w integracji API dzieli jeden reżim od drugiego.
Co z czego wynika
| Impreza turystyczna | Powiązane usługi turystyczne | Jedna usługa | |
|---|---|---|---|
| Umowa z podróżnym | Jedna umowa o udział w imprezie, także gdy realizowana przez odrębne umowy (art. 4 pkt 3) | Odrębne umowy z dostawcami poszczególnych usług | Jedna umowa na jedną usługę |
| Wpis do rejestru | Tak, jako organizator turystyki (art. 22 ust. 2) | Tak, jako przedsiębiorca ułatwiający nabywanie PUT (art. 22 ust. 2) | Nie wynika z tej ustawy |
| Zabezpieczenie finansowe | Tak (art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2) | Tak, w tym samym zakresie | Nie wynika z tej ustawy |
| Składka na TFG | Tak, od każdego podróżnego z tytułu umowy | Tak, od każdej opłaconej usługi | Nie |
| Formularz informacyjny | Załącznik nr 1 lub 2, a przy przekazaniu danych załącznik nr 3 | Jeden z załączników nr 4 do 8, zależnie od sytuacji | Nie z tej ustawy |
| Odpowiedzialność za wykonanie | Organizator odpowiada za wykonanie usług objętych umową | Każdy usługodawca odpowiada wyłącznie za swoją usługę | Dostawca za swoją usługę |
Trzy rzeczy, które z tej tabeli wynikają, a które łatwo przeoczyć.
Ułatwianie też wymaga wpisu. Artykuł 22 ust. 2 obejmuje działalność w zakresie organizowania imprez oraz ułatwiania nabywania powiązanych usług turystycznych. Przewoźnik, który po sprzedaży biletu w ukierunkowany sposób podsuwa hotel, może potrzebować wpisu i zabezpieczenia, choć nigdy nie sprzedał pakietu.
Formularzy jest osiem. Artykuł 39 ust. 3 przypisuje je do konkretnych sytuacji: załącznik nr 1 do umów o udział w imprezie, gdy możliwe jest użycie hiperłącza, nr 2 gdy nie jest, nr 3 gdy organizator przekazuje dane innemu przedsiębiorcy zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e, a nr 4 i dalsze dla różnych wariantów ułatwiania nabywania powiązanych usług. Obowiązek dotyczy organizatora, przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie PUT oraz agenta turystycznego, gdy impreza jest sprzedawana za jego pośrednictwem (art. 39 ust. 1).
Przy powiązanych usługach trzeba powiedzieć, czego podróżny nie ma. Jeżeli dany rodzaj powiązanych usług nie jest objęty żadnym formularzem, przedsiębiorca ułatwiający ich nabywanie informuje podróżnego w jasny, zrozumiały i widoczny sposób o trzech rzeczach: o objęciu ochroną na wypadek niewypłacalności, o wyłącznej odpowiedzialności każdego usługodawcy z osobna za swoją usługę, i o niestosowaniu do powiązanych usług przepisów ustawy, które dotyczą wyłącznie imprez turystycznych (art. 39 ust. 2).
Ciężar dowodu w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych spoczywa na przedsiębiorcy turystycznym (art. 41). W sporze to ty pokazujesz, że formularz został wydany, a nie podróżny, że nie został.
Co grozi za pomyłkę w kwalifikacji
Nie są to kary porządkowe. Artykuł 59 ust. 2 ustawy: kto prowadzi działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych lub ułatwiania nabywania powiązanych usług turystycznych bez wymaganego wpisu albo w przypadku działalności objętej zakazem, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Ta sama sankcja dotyczy pełnienia funkcji w zarządzie takiego podmiotu (ust. 1).
Artykuł 60: kto prowadzi taką działalność bez zabezpieczenia finansowego zgodnego z art. 7 ust. 2 pkt 1 do 3, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
Dlatego zdanie „my tylko pośredniczymy” warto sprawdzić w art. 5 i art. 6, a nie przyjąć na wyczucie.
Co się zmieni
Dyrektywa (UE) 2015/2302, którą wdraża polska ustawa, została zrewidowana. Dyrektywa (UE) 2026/1024 z 29 kwietnia 2026 r. ukazała się w Dzienniku Urzędowym UE 8 maja 2026 r., termin wdrożenia to 29 września 2028 r., a stosowania 29 marca 2029 r. (art. 3 ust. 1). Jej tytuł mówi o skuteczniejszej ochronie podróżnych oraz uproszczeniu i wyjaśnieniu niektórych aspektów dyrektywy, a definicje i kategorie są jednym z obszarów zmiany. Dziś jednak obowiązują definicje opisane powyżej, a nie te, które dopiero wejdą.
Źródła
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem Marszałka Sejmu z dnia 3 lipca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 925): art. 4, 5, 6, 7, 22, 39, 41, 42, 59 i 60 oraz załączniki nr 1 do 8; tekst odczytany w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl, ELI) 5 października 2026 r. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r., wskazana w przypisie wdrożeniowym ustawy. Dyrektywa (UE) 2026/1024 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/2302, publikacja w Dz. Urz. UE 8 maja 2026 r., art. 3 ust. 1 i art. 4; odczytana w EUR-Lex 5 października 2026 r.
Czego tu nie ma: interpretacji granicznych przypadków. Ustawa podaje próg 25 procent i okno 24 godzin, ale nie podaje, jak liczyć „istotny element” w reklamie. To ocena, nie liczba, i nikt nie opublikował tabeli, która by ją zastąpiła.
Przychód bez magazynu
Z tego poradnika wynika praktyczny wniosek: każda kolejna usługa turystyczna doklejona do oferty może przesunąć całą sprzedaż do innego reżimu. Dlatego warto wiedzieć, co usługą turystyczną nie jest. Łączność podróżnego na miejscu to sprzedaż osobna, ze swoim dostawcą i swoim wsparciem, bez zapasów i bez przedpłat wymagających zabezpieczenia.
Jak to działa, pokazuje program dla biur podróży. Podstawy rejestrowe opisuje jak otworzyć biuro podróży, a kwoty zabezpieczenia gwarancja ubezpieczeniowa biura podróży.
Szybkie odpowiedzi
Jaka jest definicja imprezy turystycznej?
To połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, spełniające warunki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. (art. 4 pkt 2). Warunki te obejmują połączenie usług przez jednego przedsiębiorcę przed zawarciem umowy, a także nabycie ich w jednym punkcie sprzedaży, po cenie całkowitej, pod nazwą „impreza turystyczna”, łączenie po zawarciu umowy wyboru oraz powiązane procesy rezerwacji online z przekazaniem danych podróżnego w ciągu 24 godzin.
Czym powiązane usługi turystyczne różnią się od imprezy turystycznej?
Powiązane usługi to połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług objęte odrębnymi umowami z dostawcami, którego nabywanie przedsiębiorca tylko ułatwia: przy okazji jednej wizyty w punkcie sprzedaży albo w sposób ukierunkowany, z umową zawartą w ciągu 24 godzin (art. 4 pkt 5 i art. 6 ust. 1). Przy imprezie organizator odpowiada za wykonanie usług objętych umową, a przy powiązanych usługach każdy usługodawca odpowiada wyłącznie za swoją usługę, o czym trzeba podróżnego poinformować (art. 39 ust. 2).
Czy ułatwianie nabywania powiązanych usług turystycznych wymaga wpisu do rejestru?
Tak. Artykuł 22 ust. 2 obejmuje wpisem zarówno organizowanie imprez turystycznych, jak i ułatwianie nabywania powiązanych usług turystycznych, a art. 7 nakłada w obu przypadkach obowiązek zabezpieczenia finansowego i składek na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny. Prowadzenie takiej działalności bez wpisu albo bez zabezpieczenia jest zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 (art. 59 i art. 60).